Φυτοοιστρογόνα – Φυσική Υποστήριξη στην Εμμηνόπαυση

Τα φυτοοιστρογόνα είναι φυσικές ουσίες που βρίσκονται σε ορισμένα φυτά και μιμούνται, σε ήπιο βαθμό, τη δράση των οιστρογόνων του οργανισμού. Ανήκουν σε μια ευρύτερη κατηγορία φυτικών ενώσεων με ήπια οιστρογονική ή αντιοιστρογονική δράση, ανάλογα με τα επίπεδα οιστρογόνων στον οργανισμό της γυναίκας.

Πού βρίσκονται τα φυτοοιστρογόνα;
Σόγια και προϊόντα της (tofu, tempeh, γάλα σόγιας)
Λιναρόσπορος
Όσπρια (φακές, ρεβίθια)
Δημητριακά ολικής άλεσης
Ξηροί καρποί
Κόκκινο τριφύλλι (ως συμπλήρωμα)

Πώς δρουν στον οργανισμό;
Τα φυτοοιστρογόνα συνδέονται με τους οιστρογονικούς υποδοχείς στο σώμα και ασκούν ήπια οιστρογονική δράση όταν τα επίπεδα οιστρογόνων είναι χαμηλά, όπως στην εμμηνόπαυση. Αντιθέτως, όταν τα ενδογενή οιστρογόνα είναι υψηλά, μπορεί να λειτουργήσουν και ως ανταγωνιστές.

Οφέλη των φυτοοιστρογόνων στην εμμηνόπαυση:
Μείωση των εξάψεων και της νυχτερινής εφίδρωσης (μέτρια τεκμηρίωση)
Ήπια υποστήριξη της οστικής υγείας
Μικρή θετική επίδραση στη χοληστερίνη και στην καρδιομεταβολική υγεία
Πιθανή βελτίωση στην υγεία του δέρματος και της ουρογεννητικής περιοχής

Περιορισμοί και Σημαντικές Παρατηρήσεις:
Η δράση τους είναι πολύ πιο ήπια σε σχέση με τη φαρμακευτική ορμονική θεραπεία υποκατάστασης.
Δεν έχουν την ίδια αποτελεσματικότητα σε γυναίκες με έντονα συμπτώματα.
Η ασφάλειά τους θεωρείται γενικά καλή, αλλά δεν είναι απόλυτα τεκμηριωμένο αν είναι κατάλληλα σε γυναίκες με ιστορικό ορμονοεξαρτώμενων καρκίνων (π.χ. μαστού).
Δεν αντικαθιστούν την ανάγκη για παρακολούθηση και εξατομικευμένη ιατρική φροντίδα.

Η θέση τους στη σύγχρονη ενδοκρινολογία:
Τα φυτοοιστρογόνα αποτελούν μια ήπια, φυσική επιλογή για γυναίκες που:
Έχουν ήπια συμπτώματα εμμηνόπαυσης
Δεν επιθυμούν ή δεν ενδείκνυται να λάβουν ορμονική θεραπεία
Επιθυμούν να υποστηρίξουν τη διατροφή και την υγεία τους με φυσικό τρόπο


Εμπορικά Συμπληρώματα Φυτοοιστρογόνων στην Ελλάδα

Με βάση τη σόγια ή ισοφλαβόνες σόγιας:
Femarelle® (Rejuvenate, Unstoppable, Recharge)
➝ Περιέχει φυτοοιστρογόνα από το Tofu και linum (λιναρόσπορο), με ισχυρή παρουσία στην ευρωπαϊκή αγορά.
Menoflavon®
➝ Ισοφλαβόνες κόκκινου τριφυλλιού.
Soy Isoflavones της Solgar®
➝ Κλασικό προϊόν με ισοφλαβόνες σόγιας.

Με βάση το κόκκινο τριφύλλι (Trifolium pratense):
Menoelle®
➝ Ισοφλαβόνες κόκκινου τριφυλλιού.
Femosun® Red Clover
➝ Φυτοοιστρογόνα κόκκινου τριφυλλιού.

Με βάση τον λιναρόσπορο (Lignans):
Lignan Plus® της Health Aid
➝ Περιέχει λιγνάνες από λιναρόσπορο.

Συνδυαστικά συμπληρώματα για εμμηνόπαυση (φυτοοιστρογόνα + βιταμίνες + μέταλλα):
Menopause Formula της Solgar®
➝ Συνδυασμός ισοφλαβονών σόγιας, black cohosh, dong quai, βιταμινών και ιχνοστοιχείων.
Meno Prime® της Solgar®
➝ Με EstroG-100™, φυτικό πατενταρισμένο μίγμα από Angelica gigas και άλλα φυτικά εκχυλίσματα.
Menophase® της Power Health
➝ Ισοφλαβόνες + black cohosh + βιταμίνες.

Σημαντικές Παρατηρήσεις για την Κλινική Πρακτική:
Οι ισοφλαβόνες σόγιας και κόκκινου τριφυλλιού θεωρούνται οι πιο δραστικές μορφές φυτοοιστρογόνων.
Η αποτελεσματικότητά τους είναι ήπια σε σχέση με την ορμονική θεραπεία υποκατάστασης (HRT), αλλά σε ορισμένες γυναίκες βελτιώνουν σημαντικά ήπια έως μέτρια συμπτώματα (π.χ. εξάψεις, αϋπνία).
Η χρήση τους πρέπει να γίνεται με προσοχή σε γυναίκες με ιστορικό ορμονοεξαρτώμενου καρκίνου (π.χ. μαστού), αν και η βιβλιογραφία δεν είναι απόλυτα σαφής.