Η φυσιολογική λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα παίζει καθοριστικό ρόλο τόσο στη γονιμότητα όσο και στην ομαλή εξέλιξη της κύησης. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ο οργανισμός της γυναίκας υφίσταται σημαντικές ορμονικές αλλαγές, οι οποίες αυξάνουν τις απαιτήσεις σε θυρεοειδικές ορμόνες, ιδιαίτερα στο πρώτο τρίμηνο, όταν το έμβρυο εξαρτάται πλήρως από τη μητέρα.

Παρότι δεν υπάρχει μέχρι σήμερα πλήρης ομοφωνία στη διεθνή βιβλιογραφία σχετικά με την αναγκαιότητα ελέγχου της θυρεοειδικής λειτουργίας σε όλες τις εγκύους χωρίς γνωστό ιστορικό θυρεοειδοπάθειας ή υπογονιμότητας, η προσωπική μου ιατρική άποψη είναι ότι ο έλεγχος θα πρέπει να γίνεται σε όλες τις γυναίκες με τη διαπίστωση της εγκυμοσύνης.

Ο αρχικός έλεγχος περιλαμβάνει:

• TSH

• Ελεύθερη θυροξίνη (FT4)

• Αντιθυρεοειδικά αντισώματα (Anti-TPO και Anti-Tg)

Η παρουσία αντισωμάτων (Anti-TPO ή/και Anti-Tg), η οποία ανιχνεύεται στο 5–15% του γενικού πληθυσμού, δεν σημαίνει απαραίτητα ενεργό νόσο του θυρεοειδούς. Ωστόσο, έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο:

• δυσκολίας επίτευξης κύησης

• αποβολών

• επιπλοκών της εγκυμοσύνης

• εμφάνισης θυρεοειδικής δυσλειτουργίας κατά την κύηση ή μετά τον τοκετό

Για τον λόγο αυτό, η γνώση της παρουσίας τους έχει προγνωστική και κλινική αξία και επιτρέπει στενότερη παρακολούθηση.

Νέες οδηγίες ATA ( Αμερικανική Εταιρεία Θυρεοειδούς) 2026 για θυρεοειδή πριν, κατά και μετά την εγκυμοσύνη.

Η βασική αλλαγή είναι ότι γίνονται λιγότερο επιθετικές στη θεραπεία και δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα στην επανεκτίμηση και στο shared decision-making. 

Τα σημαντικότερα:

• Πριν την εγκυμοσύνη: δεν χρειάζεται TSH <2,5 σε όλες. Σε γυναίκα χωρίς γνωστό υποθυρεοειδισμό αρκεί η TSH να είναι εντός φυσιολογικών ορίων. Αν όμως ήδη λαμβάνει λεβοθυροξίνη για υποθυρεοειδισμό, στόχος παραμένει TSH <2,5 πριν τη σύλληψη. 
• Ήπια αυξημένη TSH στην αρχή της κύησης, π.χ. 5–7 με φυσιολογική FT4: δεν σημαίνει αυτόματα Τ4. Πάνω από 40% μπορεί να ομαλοποιηθούν αυτόματα και προτείνεται συχνά επανάληψη σε 1–3 εβδομάδεςπριν αποφασιστεί θεραπεία. 
• TPOAb (+) αλλά ευθυρεοειδική γυναίκα: δεν δίνουμε λεβοθυροξίνη μόνο επειδή έχει θετικά αντισώματα. Τα RCTs δεν έδειξαν βελτίωση γονιμότητας, αποβολών ή μαιευτικών εκβάσεων. Θέλει κυρίως παρακολούθηση TSH. 
• Σε γυναίκα με γνωστό υποθυρεοειδισμό που ήδη παίρνει Τ4, με την εγκυμοσύνη εξακολουθεί να συστήνεται αύξηση της δόσης περίπου 20–30%. 
• Graves: PTU παραμένει προτιμότερο στο 1ο τρίμηνο. Όμως πλέον δίνεται μεγαλύτερο βάρος στο αν μπορεί να διακοπεί το αντιθυρεοειδικό σε καλά ελεγχόμενες γυναίκες χαμηλού κινδύνου, με TRAb/TSI <3× ULN και στενή παρακολούθηση. 
• Ακόμη και μετά από θυρεοειδεκτομή ή RAI για Graves, ελέγχουμε TRAb, γιατί μπορούν να παραμένουν και να περάσουν τον πλακούντα. 
• Όζοι/καρκίνος: γενικά συντηρητική αντιμετώπιση στην κύηση· οι περισσότεροι διαφοροποιημένοι καρκίνοι μπορούν να περιμένουν μέχρι μετά τον τοκετό. 
• Μετά τον τοκετό: αν αυξήθηκε η Τ4 στην εγκυμοσύνη, συνήθως επιστρέφουμε προς την προ της κύησης δόση. Η postpartum thyroiditis έχει 70–80% πιθανότητα υποτροπής σε επόμενη εγκυμοσύνη. 

Το μεγάλο μήνυμα των ATA 2026:
«Μην κυνηγάς κάθε μικρή απόκλιση της TSH με θυροξίνη.» Ειδικά η ήπια υποκλινική διαταραχή και τα θετικά TPOAb αντιμετωπίζονται πλέον πολύ πιο συντηρητικά. 

ETA (Ευρωπαϊκή Εταιρεία Θυρεοειδούς) 2021 για υπογονιμότητα και υποβοηθούμενη αναπαραγωγή:

• Γυναίκα με γνωστό υποθυρεοειδισμό υπό LT4 που πρόκειται να κάνει ovarian stimulation/IVF → στόχος TSH <2,5 mIU/L.
• TSH >4,0 mIU/L → συστήνεται LT4, είτε TPOAb(+) είτε TPOAb(−), με στόχο <2,5.
• TPOAb(+) και TSH 2,5–4,0 → όχι αυτόματα LT4· μπορεί να δοθεί 25–50 μg case-by-case.
• Ευθυρεοειδική χωρίς thyroid autoimmunity → δεν συνιστούν LT4.
• Ακόμη και σε ευθυρεοειδικές TPOAb(+) που κάνουν IVF/ICSI, δεν συστήνεται συστηματικά LT4.

Βιβλιογραφία

• Thangaratinam S, Tan A, Knox E, Kilby MD, Franklyn J, Coomarasamy A. Association between thyroid autoantibodies and miscarriage and preterm birth: meta-analysis of evidence. BMJ. 2011;342:d2616.

• Nazarpour S, Ramezani Tehrani F, Simbar M, Azizi F. Effects of levothyroxine treatment on pregnancy outcomes in euthyroid pregnant women with autoimmune thyroid disease. Eur J Endocrinol. 2017;176(2):253-65.

• Korevaar TIM, Leung AM, Alexander EK, Bliddal S, Boelaert K, Brenta G, Chou R, Dhillon-Smith R, Dosiou C, Eaton JL, et al. American Thyroid Association 2026 Guidelines for Thyroid Disease in Preconception, Pregnancy, and Postpartum.  Thyroid. 2026;36(5):481–544.

• Poppe K, Bisschop P, Fugazzola L, Minziori G, Unuane D, Weghofer A. European Thyroid Association Guideline on Thyroid Disorders prior to and during Assisted Reproduction. European Thyroid Journal. 2021;9(6):281–295.

• Lazarus J, Brown RS, Daumerie C, Hubalewska-Dydejczyk A, Negro R, Vaidya B. European Thyroid Association Guidelines for the Management of Subclinical Hypothyroidism in Pregnancy and in Children. European Thyroid Journal. 2014;3(2):76–94.